రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం

న్యూఢిల్లీ: దేశంలో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 2026 అక్టోబర్‌లో 6.09 శాతానికి పెరిగింది. దీంతో భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్బీఐ) నిర్దేశించిన 6 శాతం గరిష్ఠ సహన పరిమితిని దాటింది. నవంబర్ 12, గురువారం విడుదలైన అధికారిక గణాంకాలు ఈ విషయాన్ని వెల్లడించాయి. ప్రధానంగా ఆహార ధరలు, ముఖ్యంగా కూరగాయల ధరలు పెరగడమే దీనికి కారణం కాగా, పలు సేవల విభాగాల్లోనూ ద్రవ్యోల్బణం అధికంగానే ఉంది.

కేంద్ర గణాంకాలు, కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన వివరాల ప్రకారం, వినియోగదారుల ధరల సూచీ (సీపీఐ) ఆధారిత ద్రవ్యోల్బణం సెప్టెంబర్‌లో 5.54 శాతం ఉండగా, అక్టోబర్‌లో 6.09 శాతానికి చేరింది.

2024 ఆధార సంవత్సరంగా ఉన్న సవరించిన సీపీఐ సిరీస్ ఆధారంగా ఈ తాత్కాలిక గణాంకాలను రూపొందించారు.

వినియోగదారుల ఆహార ధరల సూచీ (సీఎఫ్‌పీఐ) ద్వారా లెక్కించే ఆహార ద్రవ్యోల్బణం సెప్టెంబర్‌లో 7.74 శాతం ఉండగా, అక్టోబర్‌లో 8.94 శాతానికి పెరిగింది.

కుటుంబ బడ్జెట్‌లపై ఒత్తిడి కొనసాగుతోందని ఈ పెరుగుదల సూచిస్తోంది. ఆదాయంలో పెద్ద భాగాన్ని ఆహారం, నిత్యావసరాలపై ఖర్చు చేసే కుటుంబాలపై భారం ఎక్కువగా ఉంది.

ఉల్లి ధరల్లో 116 శాతం పెరుగుదల

వస్తువుల వారీగా చూస్తే, ఎక్కువగా ధరలు పెరిగిన వాటిలో ఉల్లి ఒకటి. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం సెప్టెంబర్‌లో 108.13 శాతంగా ఉన్న ఉల్లి ద్రవ్యోల్బణం అక్టోబర్‌లో 116.22 శాతానికి చేరింది.

ఏడాది క్రితంతో పోలిస్తే వెల్లుల్లి ధరలు 60.74 శాతం పెరిగాయి. అల్లం ద్రవ్యోల్బణం 48.32 శాతంగా నమోదు కాగా, నిమ్మకాయల ధరలు 47.30 శాతం పెరిగాయి. అయితే అన్ని కూరగాయల ధరలూ పెరగలేదు.

ఏడాది క్రితంతో పోలిస్తే బంగాళాదుంప ధరలు 14.24 శాతం, కాలీఫ్లవర్ ధరలు 10.57 శాతం తగ్గాయి. వంకాయ, క్యాబేజీ ధరల్లోనూ మైనస్ ద్రవ్యోల్బణం నమోదైంది. ఒక్కో వస్తువు ధరలో ఒత్తిడి చాలా భిన్నంగా ఉందని ఈ వ్యత్యాసాలు చూపిస్తున్నాయి.

గ్రామాల్లో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 6.63 శాతం

పట్టణ వినియోగదారుల కంటే గ్రామీణ కుటుంబాలు ఎక్కువ ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎదుర్కొన్నాయి. గ్రామీణ రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం సెప్టెంబర్‌లో 6.08 శాతం ఉండగా, అక్టోబర్‌లో 6.63 శాతానికి పెరిగింది. పట్టణ ద్రవ్యోల్బణం 4.88 శాతం నుంచి 5.41 శాతానికి చేరింది. ఆహార ద్రవ్యోల్బణం కూడా గ్రామాల్లోనే ఎక్కువగా ఉంది. గ్రామాల్లో ఇది 9.09 శాతం కాగా, పట్టణాల్లో 8.68 శాతం. గ్రామీణ కుటుంబాల ఖర్చుల్లో ఆహారానికి ఎక్కువ వాటా ఉంటుంది. అందుకే ఈ వ్యత్యాసం ముఖ్యమైనది.

సేవలు, ఇతర వినియోగ విభాగాల్లోనూ ధరల ఒత్తిడి కనిపించింది. రెస్టారెంట్లు, వసతి సేవల్లో ద్రవ్యోల్బణం 10.06 శాతంగా ఉంది. వ్యక్తిగత సంరక్షణ, సామాజిక భద్రత, ఇతర వస్తువులు, సేవల విభాగంలో 10.14 శాతం నమోదైంది. రవాణా ద్రవ్యోల్బణం 5.84 శాతం, దుస్తులు, పాదరక్షల ద్రవ్యోల్బణం 4.96 శాతంగా ఉన్నాయి.

ద్రవ్యోల్బణం ఆహారానికే పరిమితం కాలేదని ఈ గణాంకాలు చూపుతున్నాయి. అయినా నిత్యావసర వస్తువుల ధరల పెరుగుదలే ప్రధాన ఆందోళనగా ఉంది.

డిసెంబర్ 2 నుంచి 4 వరకు ఆర్బీఐ ఎంపీసీ సమావేశం

తాజా గణాంకాలతో ఆర్బీఐ తదుపరి ద్రవ్య విధాన నిర్ణయంపై దృష్టి మళ్లింది. దేశ ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్య విధానం ప్రకారం, ధరల పెరుగుదలను 4 శాతం లక్ష్యానికి దగ్గరగా, 2 నుంచి 6 శాతం పరిధిలో ఉంచాల్సిన బాధ్యత కేంద్ర బ్యాంకుపై ఉంది. అక్టోబర్ గణాంకం ఈ పరిధి గరిష్ఠ స్థాయిని దాటింది. అయితే ఒక్క నెల 6 శాతం దాటినంత మాత్రాన ద్రవ్య విధాన చట్రం ప్రకారం దాన్ని అధికారిక వైఫల్యంగా పరిగణించరు. సగటు ద్రవ్యోల్బణం వరుసగా మూడు త్రైమాసికాల పాటు నిర్దేశిత పరిధి బయట ఉన్నప్పుడే వైఫల్యంగా అంచనా వేస్తారు.

అక్టోబర్‌లో జరిగిన ద్రవ్య విధాన కమిటీ (ఎంపీసీ) సమావేశంలో ఆర్బీఐ పాలసీ రెపో రేటును 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచి 5.50 శాతానికి చేర్చింది. కాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్ వైఖరిని కూడా అవలంబించింది. అంటే భవిష్యత్ వడ్డీ రేట్ల నిర్ణయాలు ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక వృద్ధి, ఇతర ఆర్థిక పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటాయి. తదుపరి ఎంపీసీ సమావేశం డిసెంబర్ 2 నుంచి 4 వరకు జరగనుంది.

తాజా ధరల పెరుగుదల సరఫరా సంబంధిత తాత్కాలిక ఒత్తిళ్ల వల్ల వచ్చిందా, లేక ఎక్కువ కాలం కొనసాగే ధోరణా అన్నది కేంద్ర బ్యాంకు అంచనా వేయనుంది.

అంతర్జాతీయ ముడి చమురు ధరలు మరో ముఖ్యమైన అంశం. దేశ పెట్రోలియం అవసరాల్లో పెద్ద వాటాను భారత్ దిగుమతి చేసుకుంటోంది. అంతర్జాతీయంగా ఇంధన ధరలు పెరిగితే రవాణా, తయారీ రంగాలతో పాటు పలు నిత్యావసర వస్తువుల ధరలపైనా ప్రభావం పడుతుంది. ధరల ఒత్తిడి కొనసాగితే భవిష్యత్ రుణ వ్యయాలు, పెట్టుబడి నిర్ణయాలు, కుటుంబాల వినియోగంపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. వినియోగదారులపై తక్షణ భారం ఆహారం, రోజువారీ సేవల ఖర్చుల పెరుగుదల రూపంలో కనిపిస్తోంది.

2026 నవంబర్‌కు సంబంధించిన సీపీఐ గణాంకాలను ప్రభుత్వం డిసెంబర్ 14న విడుదల చేయనుంది. ద్రవ్యోల్బణం ఆర్బీఐ లక్ష్యం వైపు తగ్గుతోందా, లేక నిర్దేశిత పరిధికి పైనే కొనసాగుతోందా అన్నది ఆ గణాంకాలతో తెలుస్తుంది.